نحوه رسیدگی به اعتراض به برگ تشخیص مالیات ناشی از حسابرسی سیستمی

بررسی فرآیند قانونی، مفاد بخشنامه، موضوعات قابل دفاع و مراحل اعتراض به برگ تشخیص صادرشده بر اساس داده‌های سیستمی سازمان امور مالیاتی.

ابعاد حقوقی بخشنامه نحوه رسیدگی به اعتراض مالیاتی سیستمی

بر اساس بخشنامه شماره 200/51957/د مورخ 1404/07/15 سازمان امور مالیاتی کشور با موضوع رسیدگی به اعتراض مالیاتی، چنانچه برگ تشخیص مالیات بر اساس حسابرسی سیستمی و بر مبنای اطلاعات موجود در سامانه‌های سازمان صادر شده باشد، اعتراض به برگ تشخیص مالیات نباید صرفاً به دلیل سیستمی بودن فرآیند رسیدگی اولیه نادیده گرفته شود. مراجع رسیدگی موظفند مدارک و دفاعیات مودی را به طور کامل ارزیابی نمایند.

بر اساس این مقرره، خروجی سیستم ملاک قطعی و نهایی محسوب نمی‌شود. در مرحله رسیدگی به اعتراض (موضوع ماده 238 قانون مالیات‌های مستقیم) یا در هیات‌های حل اختلاف مالیاتی، کلیه اطلاعات سامانه‌ها از جمله سامانه مودیان، معاملات فصلی، تراکنش‌های بانکی، بارنامه‌ها و سامانه جامع تجارت باید با اسناد، دفاتر و واقعیت فعالیت اقتصادی مودی تطبیق داده شوند.

مخاطبان بخشنامه و موضوعات قابل اعتراض

کلیه مودیانی که برگ تشخیص آن‌ها از طریق حسابرسی سیستمی صادر شده و به ارقام درآمد، فروش، هزینه‌ها، یا عدم اعمال معافیت‌ها اعتراض دارند، مخاطب این دستورالعمل هستند. موضوعات قابل اعتراض و نحوه بررسی آن‌ها در جدول زیر خلاصه شده است:

اقدامات اجرایی مودی جهت ثبت اعتراض به برگ تشخیص مالیات

مودیان مالیاتی برای پیگیری اثرگذار اعتراض خود موظفند فرآیند گام‌به‌گام زیر را طی نمایند:

1. بررسی دقیق گزارش رسیدگی سیستمی و مشخص نمودن بندهای مورد اعتراض (درآمد، هزینه، معافیت و...).
2. تفکیک و آماده‌سازی اسناد مثبته نظیر فاکتورها، قراردادها، اسناد بانکی و مستندات سامانه مودیان.
3. تنظیم لایحه اعتراض به صورت شفاف، مستدل و دارای محاسبات عددی دقیق به تفکیک ردیف‌ها.
4. تبیین دقیق منشا تراکنش‌های بانکی در صورت اتکای سیستم به داده‌های مالی.
5. اثبات ارتباط هزینه‌ها و بهای تمام‌شده با فعالیت اقتصادی و درآمدهای تحقق‌یافته.

نتایج حاصل از ثبت اعتراض و فرآیند دادرسی

نتیجه اجرای بخشنامه فوق این است که حسابرسی سیستمی پایان فرآیند رسیدگی نیست. در صورت ارائه مدارک معتبر، مرجع رسیدگی حقوق قانونی جهت اصلاح محاسبات، پذیرش هزینه‌ها، تعدیل درآمد یا صدور برگ تشخیص اصلاحی را دارا می‌باشد. این اعتراض باید در مهلت‌های قانونی دادرسی مالیاتی پیگیری شود.

جمع‌بندی

بر اساس بخشنامه شماره 200/51957/د، صدور برگ تشخیص مبتنی بر حسابرسی سیستمی مانع از رسیدگی ماهوی به مدارک مودی نیست. مودیان می‌توانند با تنظیم لایحه مستدل و ارائه اسناد، نسبت به تعدیل و اصلاح مالیات تعیین‌شده اقدام نمایند.